Veri merkezleri, sunucuları serin tutmak için büyük miktarda enerji harcıyor ve bu süreçte açığa çıkan ısının çoğu doğrudan havaya bırakılıyor. Kurgusal adıyla Atlas Bulut Teknolojileri, Kocaeli'deki tesisinde bu ısıyı boşa harcamak yerine yakındaki bir konut sitesini ısıtmak için kullanmaya hazırlanıyor.
Şirketin yerel yönetimle imzaladığı protokole göre, veri merkezinin soğutma sisteminden çıkan ılık su, ısı pompalarıyla daha yüksek sıcaklığa çıkarılarak yaklaşık 400 konutluk bir sitenin merkezi ısıtma hattına aktarılacak. Projenin ilk aşamasının önümüzdeki ısınma sezonunda devreye alınması planlanıyor.
Isı pompası kilit rolde
Projenin teknik sorumlusu mühendis Onur Demirtaş, sunuculardan çıkan suyun tek başına konut ısıtmaya yetecek sıcaklıkta olmadığını, bu nedenle ısı pompalarının sistemin kalbini oluşturduğunu anlatıyor. Demirtaş'a göre veri merkezinin yıl boyunca kesintisiz çalışması, ısı kaynağının da sürekli olmasını sağlıyor.
Sunucular gece gündüz çalışıyor, yani elimizde hiç sönmeyen bir ısı kaynağı var. Bu ısıyı çatıdan dışarı atmak yerine evlere taşımak hem çevre hem de bütçe açısından mantıklı.
Benzer uygulamalar Kuzey Avrupa'da uzun süredir kullanılıyor. Enerji verimliliği uzmanı Gizem Aksoy, Türkiye'de de veri merkezi kapasitesinin artmasıyla bu tür projelerin daha sık gündeme gelebileceğini düşünüyor. Ancak Aksoy, veri merkezlerinin yerleşim alanlarına yakınlığının belirleyici olduğunu ve her tesis için uygun olmadığını vurguluyor.
Projenin çevresel boyutu da öne çıkıyor. Site sakinleri şu anda ısınma için büyük ölçüde doğal gaz kullanıyor. Veri merkezinden gelen ısının, özellikle mevsim geçişlerinde ve ılık kış günlerinde ihtiyacın önemli bir bölümünü karşılaması bekleniyor. Çok soğuk günlerde ise mevcut kazan sistemi yedek olarak devrede kalacak.
Site yöneticisi Hülya Ateş, sakinlerin projeye başta temkinli yaklaştığını ancak teknik ekibin düzenlediği bilgilendirme toplantılarının ardından desteğin arttığını söylüyor. Ateş'e göre en çok sorulan soru, veri merkezinde bir arıza olması durumunda evlerin soğuk kalıp kalmayacağıydı. Ekip, bu tür durumlarda kazan sisteminin otomatik olarak devreye gireceğini açıkladı.
İlk aşama: yaklaşık 400 konut
Isı kaynağı: sunucu soğutma devresindeki ılık su
Yardımcı sistem: elektrikli ısı pompaları
Projenin ilk yılında hem sitenin ısınma maliyetlerindeki değişim hem de veri merkezinin soğutma verimliliği ölçülecek. Sonuçların olumlu olması halinde hattın yakındaki bir okul ve spor salonuna uzatılması gündemde.
Uzmanlar, projenin başarısının yalnızca teknik altyapıya değil, uzun vadeli sözleşmelere ve ısı tedarikinin kesintisiz sürdürülmesine bağlı olduğunu hatırlatıyor. Şirket, projenin maliyet ve tasarruf hesaplarını ilk yılın sonunda bağımsız bir mühendislik firmasına denetleteceğini ve sonuçları yerel yönetimle birlikte kamuoyuyla paylaşacağını açıkladı.